فاضلاب بهداشتی


هدف تصفیه فاضلاب،جداسازی مواد معلق 

مواد سمی محلول Tنامحلول، گندزدایی حذف عوامل میکروبی بیماریز،اکسیداسیون مواد آلی ناپایدارتبدیل آنها مواد پایدار سپس ته‌نشینی جداسازی آنها فاضلاب بمنظور حفظ بهداشت عمومی جامعه جلوگیری انتشار بیماریهای واگیر دارسلامت محیط زیست،فراهم آوردن قابلیت استفاده مجدد فاضلاب تصفیه شده بخشهای صنعتی،کشاورزی،فضای سبز،مصارفتفریحی تغذیه سفره های آب زیر زمینی نام برد توجه حجم بالایا آب موجود فاضلاب (99.9% فاضلاب  آب تشكیل داده تنها حدود 0.1درصد آن ناخالصی هایی مانند مواد جامد معلق، كلوئیدی  محلول تشكیل میدهند)مناطق وسیعی جهان بخصوص مناطقی مشكل كمبود آب روبرومی باشند، بعنوان منبع ارزشمند آب مطرح گردد. 

روشهای تصفیه فاضلاب: 

بطورکلی روشهای تصفیة فاضلاب می توان به سه دستة اصلی فیزیکی،شیمیایی بیولوژیکی تقسیم بندی نمود.بندرت اتفاقمی افتد یکی روشهای گفته شده بتواند تمامی خواسته ها  سیستم تصفیه برآورده سازد.بنابراین اکثر موارد لازم است ترکیبی روشهای فوق استفاده شود. واحدهای تصفیه مبنای اصول کار یک ترکیبی روش هایبه کار گرفته شده بمنظور انجام عملیاتی خاص طراحی میگردند.اساس روشهای استفاده شده،روش های تصفیه عموماً دو دسته واحدهای عملیاتی  واحدهای فرآیندی تقسیم می گردند. 

1- روشهای فیزیکی 

روشهای فیزیکی روشهایی هستند آنها نیروهای فیزیکی برای جداسازی مواد جریان فاضلاب استفاده می شود. بدلیل سادگی فرآیندهای فیزیکی،روشهای فیزیکی اولین روشهای مورد استفاده تصفیه فاضلاب بوده اند.همین سادگی کارکرد سبب شده است هزینه استفاده آن مقایسه روشهای شیمیایی بیولوژیکی بمراتب کمتر باشد.بنابراین انتخاب فرآیندهای تصفیه همواره سعی می گردد حداکثر توان روشهای فیزیکی برای تصفیه استفاده شود.جمله روشهای معمول تصفیه فیزیکی فاضلاب می توان سیستمهای آشغالگیری،دانه گیری،ته نشینی،شناورسازی،چربی گیری فیلتراسیون اشاره نمود. 

2- روشهای شیمیایی 

روشهای شیمیایی فرآیند جداسازی تبدیل مواد آلاینده،بکمک افزودن موادشیمیایی نتیجة واکنشهای شیمیایی موادصورت می گیرد. پیچیدگی این فرآیندها بمراتب بیش روشهای فیزیکی میباشد.همین پیچیدگی سبب دشواری نسبی بهره¬برداری روشهای شیمیایی میگردد.این رو  حدامکان سعی می شود کمتر روشهای شیمیایی سیستم تصفیه استفاده شود.بعلاوه هزینة خرید نگهداری مواد شیمیایی مورد نیازبرخی موارد مانع بزرگی کاربرد فرآیندهای شیمیایی است. روشهای ترسیب شیمیایی (انعقاد لخته سازی)گندزدایی کلرترکیبات آن جزء مهمترین روشهای شیمیایی مورد استفاده تصفیة فاضلاب محسوب می گردند. 

3- تصفیه فاضلاب بهداشتی(روش های بیولوژیكی) 

آن دسته روشهایی آنها فرآیندهای بیولوژیکی برای تصفیة فاضلاب استفاده میشود،روشهای بیولوژیکی میگویند.این روشها میکروارگانیسمها (بویژه باکتریها) نقش اصلی فرآیند تصفیه عهده دارند چون آنها استفاده مکانیسمهای درونی خودمواد آلی موجود فاضلاب جذب کرده آن برای تولید سلول جدید کسب انرژی استفاده می کنند. 

آنجاییکه سهم عمده ای آلاینده های فاضلاب مواد آلی تشکیل می دهند،استفاده روشهای بیولوژیکی امروزه بطور گسترده ای برای تصفیة فاضلابها متداول شده است.روشهای بیولوژیکی قادرند هزینه ای پایین، طیف گسترده ای آلاینده ها مورد تصفیه قراردهند.ذیل بررسی برخی روشهای معمول تصفیه بیولوژیکی فاضلاب میپردازیم 

الف- روش لجن فعال هوادهی گسترده 

فرآیند تصفیه این روش مطابق فرآیند لجن فعال است این تفاوت بمنظور کاهش حجم لجن تولیدی مشکلات ناشی آن اصلاحاتی روش تصفیه صورت گرفته است.این اصلاحات شامل افزایش زمانماند هیدرولیکی عمر لجن میباشد.این تغییرات سبب شده است میزان لجن دفعی بطور قابل ملاحظه ای کاهش یابد.همچنین پایداری مقاومت سیستم نسبت به نوسانات کیفی  کمی ورودی افزایش یافته است.انعطاف پذیری پایداری این سیستم سبب شده است امروزه  کشور ما بطور گسترده ای این روش برای تصفیة انواع فاضلابهای بهداشتی صنعتی استفاده شود. 

ملاحظات 

1- لجن دفعی این روش بسیار کمتر لجن دفعی روش لجن فعال است. 

2- لجن دفعی کاملا تثبیت شده بوده نیاز هضم ندارد. 

3- این سیستم نسبت تغییرات کیفیت فاضلاب همچنین حجم فاضلاب ورودی روزانه مقاوم است. 

4- توصیه می گردد برای تصفیة فاضلابهای بهداشتی این روش استفاده گردد. 

5- چنانچه فاضلاب حاوی مواد سمی شیمیایی مقادیر بالا نباشد،این روش بطور موثری قابلیت کاربرد برای تصفیة فاضلاب دارد.

6- استفاده این روش برای ظرفیتهای 300-10 مترمکعب روز بصورت پکیج فلزی برای ظرفیتهای بالاتر بصورت بتنی پیشنهاد می گردد. 

7- همانند روش لجن فعال تجهیزات هوادهی نیاز دارد. 

ب- روش رئاکتور ناپیوستة متوالی 

موارد بسیار زیادی وجود دارد آنها حجم فاضلاب تولیدی بسیار کم است.این موارد استفاده سیستم های قبلااقتصادی نمی باشد. چون سیستمهای قبلی واحدهای هوادهی ته نشینی بصورت مجزا احداث می گردند.اساس این روش مبتنی فرآیند لجن فعال است این تفاوت کلیة مراحل هوادهی ته نشینی بصورت کامل یک مخزن انجام میرسد واقع سیستم بصورت ناپیوسته (Batch) کار می کند.مزیت دیگر این روشآن است بدلیل عدم دفع روزانة لجن، نیاز سیستم برگشت لجن وجود ندارد. 

ملاحظات 

1- چنانچه ظرفیت مورد نیاز تصفیه کمتر حدود 10 مترمکعب روز باشد،استفاده این سیستم اقتصادی ترین گزینة تصفیه خواهد بود. 

2- تجهیزات الکترومکانیکال این سیستم بسبب نبود سیستم برگشت لجن،کمتردیگر روشها است. 

3- راندمان تصفیة این روش کاملا راندمان روش لجن فعال هوادهی گسترده مطابقت دارد. 

 

ج- فرآیند Integrated Fixed-film Activated Sludge)IFAS) 

فرایند IFASتلفیق رشد چسبیده معلق میکروبی بصورت همزمان استفاده می گردد. سیستمهای IFAS مزایای گسترده تری نسبت فرایندهای متداول لجن فعال (سیستم های دارای رشد معلق )داراهستند.این سیستمها علاوه مقاومت بالا برابر شوک های بارگذاری آلی هیدرولیکی انعطاف پذیری قدرت تصفیه بیشتری دارا می باشند.مزایای ذکرشده فوق تعبیه مدیاهای مناسب درون حوضچه هوادهی لجن فعال حاصل میگردد.قرار گرفتن مدیا داخل حوضچه هوادهی لجن فعال زیست توده بیشتری تشکیل می گردد (بدون آنکه سبب افزایش بارگذاری جامدات حوضچه ته نشینی بگردد).این حالت بدون نیاز افزایش بخش سازه ای تنها افزایش مدیا تغییر میزان هوادهی میزان بارگذاری آلی هیدرولیکی واحدهای لجن فعال افزایش می یابد.واقع این سیستمها زیست توده متصل مدیا سبب افزایش راندمان عملکرد تصفیه فاضلاب می گردد.طرفی افزایش زیست توده مقاومت فرایند برابر شوکهای بارگذاری آلی  هیدرولیکی افزایش می یابد.